Misschien heb je via het FD, BNR Nieuwsradio, NOS of andere media gehoord over het onderzoeksrapport ‘Branches in Zicht 2026’. Uit dit rapport blijkt dat er in het MKB steeds minder winst overblijft voor investeringen. De omzet van het MKB nam met 6,4% toe ten opzichte van het jaar ervoor, terwijl de winststijging in 2025 slechts 3,4% bedroeg.

De helft van alle ondernemingen zag de winst dalen, waarvan bijna een kwart met 50% of meer. De MKB-ondernemer houdt de adem in en stelt investeringen uit. En dat terwijl het MKB voor grote opgaven staat waarvoor innovatie essentieel is. Dat is de belangrijkste conclusie van het SRA-Branches in Zicht-onderzoek 2026.

In dit blog gaan we nader in op het onderzoek, maar ook op de vraag wat de uitkomsten van het onderzoek betekenen voor ondernemers én wat je als ondernemer kunt doen om meer winst te realiseren en te kunnen investeren.

Het SRA-onderzoek laat zien dat ondernemers hun investeringen uitstellen. Het eigen vermogen en de liquide middelen zijn toegenomen en ondernemers hebben minder geleend om investeringen te financieren.

Uit de BiZ-analyse blijkt dat de omzet van het MKB over 2025 met 6,4% toenam ten opzichte van het jaar ervoor, terwijl de winststijging 3,4% bedroeg. Achter de omzettoename van 6,4% gaat bovendien voor een groot deel inflatie schuil (3,3%).

De helft van alle ondernemingen zag de winst dalen, waarvan 24% met 50% of meer. De oorzaak ligt in de toename van de inkoopkosten (6,1%) en de personeelskosten (8,5%). De micro-ondernemingen (met 2-10 medewerkers) hebben naar verhouding het minst gepresteerd: 52% zag de winst dalen (versus 50% gemiddeld in het MKB).

Tot de coronaperiode steeg het winstpercentage in het MKB elk jaar ongeveer juist twee keer zo hard als de omzetstijging, terwijl de afgelopen jaren de winstgroei in relatie tot de omzet flink afvlakte.

41% van de ondernemers noemt hogere kosten het grootste effect van onzekerheid en het personeelstekort de grootste belemmering voor de productiviteit (Staat van het mkb, 2025).

Op brancheniveau liepen de cijfers flink uiteen. Op sectorniveau was de winstdaling gemiddeld het grootst bij bouw (-11,2%), horeca (-4,8%) en retail (-2,7%). Positieve uitschieters met een bovengemiddelde winsttoename waren specialistische zakelijke diensten (15,5%), industrie (13,3%), logistiek en zorg (beide 5%).

De vier grote steden kenden het grootste aandeel ondernemingen met een daling van de winst: 55% (versus 50% voor heel Nederland). Hiervan had 31% een winstdaling van 50% of meer (versus 24% MKB-gemiddeld).

Minder winst en minder investeringen in het MKB leiden op de langere termijn tot achterblijvende productiviteit, verlies van concurrentiekracht en een verhoogd risico op faillissementen door technologische en groene achterstand.

• Stilstand in innovatie: Door te bezuinigen missen bedrijven de boot op het gebied van digitalisering, AI en verduurzaming.
• Lagere productiviteit: Omdat er niet wordt geïnvesteerd in betere machines of efficiëntere software, kost het meer moeite en tijd om dezelfde omzet te halen.
• Afnemende marktpositie: Grotere of buitenlandse bedrijven die wel vernieuwen, lopen al snel op het MKB uit.
• Kwetsbaarheid voor schokken: Kleine buffers en krappe marges zorgen ervoor dat een tegenvaller direct fataal kan zijn.

Er zijn verschillende dingen die je als ondernemer kunt doen om meer winst te realiseren en te kunnen investeren, zoals bijvoorbeeld:

• Strikte kostenbeheersing: Breng alle inkoop- en personeelskosten heel scherp in kaart en snijd in overbodige uitgaven.
• Kies slimme, kleine stappen: Investeer niet in dure megaprojecten, maar kies bijvoorbeeld voor relatief goedkope software of automatisering waarmee je direct tijd en geld bespaart.
• Verhoog de marges kritisch: Durf prijzen te verhogen als de kosten (zoals loon en grondstoffen) stijgen; pas op met te lage tarieven.
• Gebruik data en cijfers: Zorg voor direct inzicht in de maandelijkse cashflow zodat je op tijd kunt bijsturen in plaats van achteraf. Bijvoorbeeld met het door Afier in Power BI ontwikkelde MKB financieel dashboard.
• Maak gebruik van fiscale voordelen, subsidies en kredietgaranties: De overheid stelt verschillende fiscale voordelen, subsidies voor verduurzaming & innovatie en overheidskredieten en garanties beschikbaar. Door deze regelingen slim te combineren, verlaag je de netto-investeringskosten.

Onze accountants en adviseurs gaan graag met je in gesprek over jouw situatie en mogelijkheden voor jouw bedrijf!

Dit rapport bevat, naast de gemiddelde prestaties over 2025 in het MKB als geheel, ook de financiële prestaties (omzet, winst, kosten) van ondernemers in de branches bouw, detailhandel, horeca, industrie, logistiek, medische zorg en specialistische zakelijke dienstverlening.

Het SRA-onderzoek Branches in Zicht 2026 bevat de belangrijkste financiële kengetallen van het Nederlandse MKB. Het onderzoek is gebaseerd op een grootschalige analyse van 7.061 jaarrekeningen over 2025 uit het SRA-benchmarkplatform BiZ, dat in totaal over de jaren heen 500.000 jaarrekeningen bevat. Bij SRA zijn bijna 400 kantoren aangesloten, die samen 65% van de MKB-ondernemingen bedienen.

De cijfers zijn afkomstig van de (geanonimiseerde) jaarrekeningen van klanten van SRA-accountantskantoren. De betrouwbaarheid is gegarandeerd, omdat we de data volledig automatisch en anoniem hebben verzameld. De massa, validiteit en actualiteit van deze data zijn uniek.

Heb je interesse in een persoonlijk benchmarkrapport? Wij kunnen voor je in kaart brengen hoe jouw onderneming presteert ten opzichte van andere bedrijven in jouw branche en regio. Neem voor een bedrijfsspecifiek rapport contact op met jouw contactpersoon binnen Afier, of via ons algemene e-mailadres info@afier.com of telefoonnummer 0592 – 53 09 53. We helpen je graag!